Parkeerplaatsen delen in je VvE: van lege plek naar gedeelde ruimte

Loop op een doordeweekse ochtend door de parkeerkelder van een willekeurig appartementencomplex en het beeld is overal hetzelfde: rijen lege vakken, met hier en daar een auto die er al weken niet uit is geweest. Ondertussen rijdt buiten een bewoner voor de derde keer een rondje, op zoek naar een plek voor de thuiszorg die over tien minuten langskomt.

Leegstand binnen, parkeerdruk buiten. Die twee bestaan in vrijwel elke VvE naast elkaar. Ze zijn ook eenvoudiger met elkaar te verbinden dan de meeste besturen denken.

Waarom de garage leegstaat terwijl de straat vol staat

Een auto staat gemiddeld ongeveer 23 uur per dag stil. Voor een plek in een gemeenschappelijke garage betekent dat: het overgrote deel van de tijd is die plek niets anders dan gereserveerde lucht. Ze hoort bij één bewoner, dus niemand anders komt eraan. Ook niet op de uren dat die bewoner op kantoor zit, in het buitenland is of allang geen auto meer heeft.

Dat laatste komt vaker voor dan je zou verwachten. In veel complexen zijn de plekken bij oplevering één op één aan de appartementen gekoppeld. Wie vijftien jaar later de auto wegdoet, houdt de plek gewoon: hij hoort bij het appartement, staat in de splitsingsakte en levert bij verkoop nog geld op. Het resultaat is een garage die op papier vol zit en in de praktijk half leeg staat.

De vraag is intussen niet verdwenen, alleen verschoven. Bezoek, mantelzorgers, een tweede auto, de bezorger die twintig minuten nodig heeft, de bewoner die een deelauto uitprobeert: die hebben allemaal ruimte nodig op momenten dat de vaste plekken juist leegstaan. Precies daar zit de winst.

Het patroon verschilt bovendien per complex, en dat is precies waarom algemene regels zo slecht werken. In een gebouw met veel forensen is de dip doordeweeks tussen acht en zes het diepst. Zit er een oververtegenwoordiging van thuiswerkers of gepensioneerden, dan ligt de leegstand verspreid over de dag en piekt het gebruik juist in het weekend. Zonder dat patroon te kennen is elke afspraak over delen een gok, en gokken haalt zelden een meerderheid in de vergadering.

Wat je regelt voordat de eerste plek opengaat

Delen binnen een VvE is geen juridisch mijnenveld, maar drie dingen wil je op orde hebben voordat je begint.

• Kijk eerst in de splitsingsakte. Is een parkeerplaats een zelfstandig appartementsrecht, dan beslist de eigenaar zelf wie hem gebruikt. Is de garage gemeenschappelijk met een exclusief gebruiksrecht, dan ligt die bevoegdheid vaker bij de vergadering. Dat verschil bepaalt of je toestemming nodig hebt of alleen een afspraak.
• Zet de spelregels in het huishoudelijk reglement. Niet om het formeel te maken, maar om discussie vóór te zijn: wie mag meedoen, wat gebeurt er bij schade, en gebruiken jullie de plekken alleen onderling of ook voor bezoek van buiten.
• Stel de vraag over verzekering en beheer één keer goed. In de praktijk verandert er weinig (het blijft dezelfde garage met dezelfde bewoners), maar de vraag komt gegarandeerd terug in de vergadering. Beter één keer nagevraagd dan drie vergaderingen over gesteggeld.

Eén misverstand blijft hardnekkig: dat delen betekent dat je je plek kwijtraakt. Dat is niet zo. De eigenaar bepaalt zelf wanneer de plek beschikbaar is, en kan die beschikbaarheid elk moment weer intrekken. Buiten die momenten is er niets veranderd.

Klein beginnen werkt beter dan een groot plan

De VvE's waar delen blijft hangen, zijn zelden de VvE's met het beste reglement. Het zijn de VvE's die klein zijn begonnen.

Begin met de handvol eigenaren die toch al elkaars plek gebruiken via de groepsapp. Die zijn er in bijna elk complex: vijf, misschien tien. Spreek af dat zij een paar weken lang hun beschikbaarheid op één vaste plek doorgeven. Het doel van die weken is geen dekkingsgraad, maar een antwoord op één vraag: gebeurt er iets vervelends?

Meestal niet. Wat er wél gebeurt, is dat gebruik zichtbaar wordt. Ineens weet je dat plek 12 doordeweeks tussen negen en vijf leegstaat, dat de druk vooral op zaterdagmiddag zit, en dat drie bewoners al maanden geen auto meer hebben. Met die cijfers voer je in de vergadering een heel ander gesprek dan met een voorstel dat op aannames rust.

Hoe dat uitpakt: in een complex met 196 plekken leverde dit inmiddels 700+ reserveringen op. 70+ eigenaren stelden hun plek weleens beschikbaar en 120+ bewoners boekten er een: samen 8.000+ uur die anders leeg was gebleven.

Pas daarna wordt uitbreiden zinvol: meer eigenaren, heldere spelregels, eventueel een kleine vergoeding per uur als de VvE dat wil. En pas dan komt de vraag in beeld die er op termijn het meest toe doet: of jullie met dezelfde garage meer mensen kunnen bedienen, en of dat bij een volgende verbouwing ruimte vrijspeelt die anders in beton was gaan zitten.

Wie hiermee begint, lost zelden alleen een parkeerprobleem op. Het is in veel complexen het eerste onderwerp in jaren waarbij bewoners iets concreets voor elkaar regelen, in plaats van over elkaar te klagen.